Shiva beelden

Shiva is misschien wel de meest tegenstrijdige van alle hindoe goden, en dat is precies waarom mensen hem in huis halen. Hij staat bekend als de vernietiger, maar dan in de zin van opruimen wat af is zodat er ruimte komt voor iets nieuws. Geen einde, maar een schone lei. Daarnaast is hij de oergod van de meditatie: de mediterende Shiva op de berg Kailash, met gesloten ogen en een volkomen rust over zich, is een van de bekendste beelden uit de hindoe traditie. Die combinatie van loslaten en innerlijke stilte maakt hem geliefd in yogaruimtes, meditatiehoeken en overal waar mensen bewust een rustpunt willen. 

Dit is na Ganesha de tweede pijler binnen onze hindoe beelden. We voeren Shiva in brons, in houtsnijwerk en in een paar grotere formaten, tot een staand beeld van zo'n 120 cm aan toe. Hieronder leggen we uit in welke vormen je hem tegenkomt en waar je op kunt letten.

De vele gedaanten van Shiva

Geen enkele god wordt op zoveel manieren afgebeeld als Shiva, en het helpt om te weten wat je voor je hebt. De mediterende Shiva zit in lotushouding, kalm, vaak met het derde oog op het voorhoofd en een drietand binnen handbereik. Dat is de vorm die het rustigst aanvoelt in een interieur en het mooist past in een meditatie- of yogahoek. Daarnaast ken je hem als Nataraja, de kosmische danser in een ring van vuur: een dynamisch, sierlijk beeld dat het ritme van scheppen en vergaan uitbeeldt. En je komt het borstbeeld tegen, alleen het hoofd en de schouders, waarin het serene gezicht en de opgestoken haarwrong centraal staan.

Elke vorm vraagt om een andere plek. Het borstbeeld doet het goed op ooghoogte, op een console of kast, waar je het gezicht echt ziet. De zittende en staande Shiva's hebben wat ruimte om zich heen nodig om tot hun recht te komen. Twijfel je, kies dan de mediterende houding: die is het veelzijdigst en past in vrijwel elk interieur.

Shiva in brons, hout en steen

De keuze van het materiaal bepaalt voor een groot deel de sfeer. Bronzen Shiva's hebben een warme, klassieke uitstraling en laten de fijne details, de gezichtstrekken, de sieraden, de drietand, het scherpst zien. Brons veroudert mooi en krijgt na verloop van tijd een diepere tint. Het houtsnijwerk komt uit Ubud, laag voor laag met de beitel uitgehaald uit teak of suar, en heeft daardoor een eigen nerf en lijnvoering die je bij geen tweede beeld precies zo terugvindt. De witte uitvoeringen ten slotte zijn ingetogen en licht, en passen moeiteloos bij de naturel tinten, het linnen en het rotan van een Ibiza-interieur.

Voor de grotere staande beelden van rond een meter geldt: geef ze de hoofdrol. Een Shiva van 120 cm is geen accessoire maar een blikvanger, dus zet hem vrij in een hoek of bij een raam in plaats van weggedrukt tussen het andere meubilair.

Shiva in je meditatie- of yogaruimte

Nergens komt een Shiva zo op zijn plek als in een ruimte die je voor rust gebruikt. Hij geldt in de traditie als Adiyogi, de allereerste yogi, degene die de yoga aan de mensheid doorgaf. Dat maakt hem een logische keuze voor een yogastudio, een meditatiehoek of een plek waar je je terugtrekt. Zet hem op ooghoogte of iets verhoogd, zodat je blik er vanzelf op rust, en houd de omgeving eromheen rustig: een kaars, een plant, wat ruimte. Te veel eromheen en het beeld verliest precies de stilte waar het om draait. Je hoeft er geen religieuze betekenis aan te hechten om te merken dat een serene Shiva een ruimte rustiger maakt.

Waar zet je een Shiva neer?

Er bestaan tradities voor, maar geen strenge regels voor in huis. In de Balinese traditie worden goden bij voorkeur verhoogd geplaatst, op een kast, console of sokkel, en niet op de grond of in een badkamer. Een mediterende Shiva komt het best tot zijn recht op een rustige, opgeruimde plek waar je hem echt ziet, bijvoorbeeld in een leeshoek, de slaapkamer of een meditatieruimte. Buiten kan ook, mits je voor een weerbestendig materiaal kiest. Verder telt vooral wat voor jou klopt: een beeld dat je elke dag mooi blijft vinden, doet zijn werk vanzelf.

Handgemaakt op Bali, rechtstreeks ingekocht

Alles wat hier staat is met de hand gemaakt en zonder tussenhandel rechtstreeks bij de makers op Bali ingekocht. Dat heeft twee gevolgen. Een eerlijker deel van de prijs komt bij de ambachtsman terecht, en elk beeld wijkt licht af van het volgende: een ander kleurverloop in de patina, een net iets andere lijn in het snijwerk, een gezicht met zijn eigen uitdrukking. Wie een machinaal identiek beeld zoekt is bij ons aan het verkeerde adres. Wie iets met een eigen karakter wil, juist niet.

Veelgestelde vragen over Shiva beelden

Wat betekent een Shiva beeld?

Shiva is een van de hoofdgoden van het hindoeisme en staat voor transformatie: het opruimen van wat af is, zodat er ruimte ontstaat voor iets nieuws. Het is dus geen god van vernietiging in de sombere zin, maar van vernieuwing en een schone lei. Daarnaast geldt hij als de oergod van de meditatie en de eerste yogi. Je hoeft er niets religieus in te zien om die symboliek, loslaten en innerlijke rust, een mooi idee te vinden om in huis te halen.

Wat is het verschil tussen de mediterende Shiva en Nataraja?

De mediterende Shiva zit stil in lotushouding en straalt rust en concentratie uit. Dat is de vorm die het best past in een meditatie- of yogahoek. Nataraja is de dansende Shiva binnen een ring van vuur, een dynamisch beeld dat het kosmische ritme van scheppen en vergaan uitbeeldt. Beide stellen dezelfde god voor, maar de sfeer verschilt sterk: kies de mediterende vorm voor rust, Nataraja voor beweging en sierlijkheid.

Kan een Shiva beeld buiten staan?

Dat hangt van het materiaal af. De zwaardere modellen in natuursteen kunnen prima buiten en verweren juist mooi. Bronzen beelden kunnen ook buiten, al verandert de patina onder invloed van weer. Het houtsnijwerk en de fijn afgewerkte witte beelden houd je liever binnen of onder een overkapping, want fel zonlicht en vorst zijn niet hun beste vrienden. Bij twijfel: kies steen of brons voor buiten, hout voor binnen.

Welk formaat Shiva moet ik kiezen?

Dat hangt af van de plek. Een borstbeeld of klein beeldje werkt goed op een console, kast of in een meditatiehoek op ooghoogte. Wil je dat Shiva een hoek van de kamer draagt, dan kom je eerder uit bij de grotere staande beelden tot rond een meter. Een groot beeld vraagt om ruimte eromheen om tot zijn recht te komen, dus zet hem niet te vol.